Principia seu Rudimenta Grammatices ex Institutionibus Emmanuelis Alvari e Societate Iesu
Excerpta ad usum discentium, cum exercitiis.
A work in progress — more sections coming soon.
Terminationes
Terminationes
Omnium Casuum quinque Declinationum.
Singulariter.
| I. | II. | III. | IV. | V. | |
|---|---|---|---|---|---|
| N. | a. as. es. e. | er. ir. ur. us. ius. u. os. on. | a. e. i. o. c. d. l. n. r. s. t. x. | us. u. | es. |
| G. | ae. es. | i. | is. | ûs. u. | ei. |
| D. | ae. e. | o. | i. | ui. u. | ei. |
| A. | am. an. en. | um. on. | em. im. in. | um. u. | em. |
| V. | a. e. | er. ir. ur. e. i. on. u. os. | ùt in Nom. | us. u. | es. |
| A. | a. e. | o. | e. i. | u. | e. |
Pluraliter.
| I. | II. | III. | IV. | V. | |
|---|---|---|---|---|---|
| N. | ae. | i. a. | es. a. ia. | us. ua. | es. |
| G. | arum. | orum. | um. ium. | uum. | erum. |
| D. | is, ab’. | is. | ibus. | ib’. ub’. | ebus. |
| A. | as. | os. a. | es. a. ia. | us. ua. | es. |
| V. | ae. | i. a. | ùt in Nom. | us. ua. | es. |
| A. | is. ab’. | is. | ibus. | ib’. ub’. | ebus. |
Prima Nominum Declinatio
Musa, Nomen primae declinationis, generis faeminini, numeri singularis, sic declinabitur.
Declinantur omnia nomina in a, item Graeca in as, et es; sed Graeca in as habent accusativum in an, et vocativum in a, ut Aeneas, Aenean, o Aenea. In es vero habent accusativum in en, vocativum et ablativum in e, ut Anchises, Anchisen, o Anchise, ab Anchise.
Dea, Filia, Socia, Anima, Equa, Mula, Domina, Famula, Nata, Liberta, in dativo et ablativo plurali habent abus.
Exercitia
Secunda Nominum Declinatio
Dominus, Nomen secundae declinationis, generis masculini, sic declinabitur.
Declinantur nomina masculina in us, nisi ante us habeant i, ut Populus. Deus tamen habet vocativum o Deus.
Graeca in os habent accusativum in on. Quaedam vocativum similem habent nominativo, more Attico, ut Athos, o Athos.
Exercitia
Nomina in ius. Vir.
Ita declinantur nomina propria in ius, ut Pontius, o Ponti. Item appellativa, ut Adversarius; sed habent in vocativo ie, ut Adversarie. Sed Filius, o fili.
Vir, nomen secundae declinationis, generis masculini, sic declinabitur.
Masculina et faeminina in er, ir, et ur, ut Faber, Levir, Satur, declinantur ut Vir.
Exercitia
Neutra Secundae Declinationis
Templum, nomen secundae declinationis, generis neutri, sic declinabitur.
Nomina neutra tres casus habent similes: nominandi, accusandi et vocandi; ii autem numero plurali a littera terminantur.
Exercitia
Tertia Nominum Declinatio
Sermo, nomen tertiae declinationis, generis masculini, sic declinabitur.
Tertiae declinationis sunt nomina quae in genitivo crescunt, ut Lampas, lampadis; Pes, pedis; Lapis, lapidis; Flos, floris; Lepus, leporis.
Exercitia
Tertia Declinatio: Ovis
Ovis, nomen tertiae declinationis, generis faeminini, sic declinabitur.
Nomina in es vel is, quorum genitivus non crescit, declinantur ut Ovis, ut Clades, Ensis. Item monosyllaba exeuntia in duas consonantes, ut Pars, Arx. Et substantiva in ns, ut Fons, Mons, Serpens.
Exceptio. Canis, Panis, Vates, Iuvenis, Lynx, habent in genitivo plurali um.